Krótka odpowiedź dla działu rozliczeń
Wykreślona spółka traci zdolność sądową i zdolność do bycia dłużnikiem w egzekucji. Komornik, który dowie się o wykreśleniu, umarza postępowanie, a zajęcia rachunku i wierzytelności tracą sens, bo nie ma już podmiotu, którego majątek obejmowały. Pieniądze, które komornik zdążył wyegzekwować i przekazać, zostają u Ciebie.
W procesie przed sądem sytuacja zależy od tego, czy po spółce został majątek. Sądy umarzają sprawy przeciwko wykreślonej spółce, a część z nich przyjmuje, że postępowanie trzeba zawiesić i podjąć przeciwko Skarbowi Państwa, który przejął mienie spółki (art. 25e ustawy o KRS). Orzecznictwo nie jest tu jednolite, dlatego w sprawie o większą kwotę decyzję o dalszych krokach podejmij z prawnikiem, a nie na podstawie samego pisma z sądu.
Co dzieje się ze sprawą na każdym etapie
Najwięcej zależy od tego, jak daleko zaszła Twoja sprawa w dniu wykreślenia. Poniższa tabela pokazuje typowe sytuacje wierzyciela, który sprzedawał spółce towar na termin.
| Etap w dniu wykreślenia | Co się dzieje | Co robisz |
|---|---|---|
| Faktury po terminie, bez sprawy w sądzie | nie ma kogo pozwać, spółka nie istnieje | ustalasz zarząd z odpisu KRS i sprawdzasz, czy spółka miała majątek |
| Pozew złożony, brak prawomocnego wyroku | sąd umarza postępowanie albo je zawiesza i podejmuje przeciwko następcy | pilnujesz pism z sądu i rozważasz pozew przeciwko zarządowi |
| Prawomocny wyrok albo nakaz zapłaty | tytuł zostaje, ale nie ma już przeciwko komu prowadzić egzekucji | używasz tytułu jako dowodu w sprawie przeciwko członkom zarządu |
| Egzekucja w toku | komornik umarza postępowanie z powodu wykreślenia dłużnika | zachowujesz postanowienie i dokumenty z czynności komornika |
| Egzekucja umorzona jako bezskuteczna przed wykreśleniem | masz już dowód, że ze spółki nic nie odzyskasz | od razu przechodzisz do roszczenia z art. 299 KSH |
Zanim sąd wykreśli spółkę, możesz jeszcze zareagować
Wykreślenie z urzędu nie przychodzi z dnia na dzień. Sąd rejestrowy prowadzi najpierw postępowanie o rozwiązanie spółki bez likwidacji i ogłasza jego wszczęcie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Rozwiązać spółkę bez likwidacji może dopiero wtedy, gdy ustali, że nie ma ona zbywalnego majątku i faktycznie nie prowadzi działalności.
Jeśli wiesz, że Twój dłużnik ma majątek, na przykład nieruchomość, pojazdy albo należności od innych firm, przekaż to sądowi rejestrowemu w tym postępowaniu. Spółka z majątkiem nie powinna zniknąć bez likwidacji, a likwidacja to moment, w którym wierzyciele zgłaszają faktury i dostają pieniądze przed wspólnikami. Dlatego wierzycielowi, który prowadzi egzekucję przeciwko spółce, opłaca się regularnie zaglądać do ogłoszeń o dłużniku.
Co zrobić, gdy komornik umorzył egzekucję po wykreśleniu spółki
- 01Zabezpiecz dokumenty z egzekucjiPostanowienie o umorzeniu, protokoły czynności i odpowiedzi banków o braku środków pokazują, że ze spółki nie dało się nic odzyskać. To główny dowód bezskuteczności egzekucji.
- 02Ustal członków zarządu z właściwego okresuPełny odpis z KRS pokazuje historię zarządu. Liczą się osoby, które pełniły funkcję wtedy, gdy Twoje faktury stały się wymagalne, a spółka powinna była złożyć wniosek o upadłość. Odwołanie prezesa przed wykreśleniem nie zwalnia go z odpowiedzialności za ten czas.
- 03Sprawdź KRZ i ogłoszenia o spółceWpisy o oddaleniu wniosku o upadłość z braku majątku albo o bezskutecznej egzekucji z innych spraw wzmacniają pozew. Pokazują też, kiedy spółka stała się niewypłacalna.
- 04Wezwij członków zarządu do zapłatyWyślij każdemu z nich wezwanie z wyliczeniem kwoty, kopią tytułu i postanowienia o umorzeniu. Członkowie zarządu odpowiadają solidarnie, więc możesz żądać całości od każdego z nich.
- 05Złóż pozew z art. 299 KSHGdy wezwanie nie przynosi efektu, pozwij członków zarządu. Bronić się mogą tylko wykazaniem, że w porę zgłosili wniosek o upadłość, że nie zrobili tego bez swojej winy albo że brak wniosku nie wyrządził Ci szkody.
Terminy, których nie wolno przegapić
Roszczenie wobec członków zarządu z art. 299 KSH przedawnia się według przepisów o czynach niedozwolonych. W praktyce przyjmuje się trzy lata od dnia, w którym wierzyciel dowiedział się o szkodzie, czyli zwykle o bezskuteczności egzekucji, i o osobach do jej naprawienia, nie dłużej jednak niż dziesięć lat. Nie czekaj więc z pozwem, aż zgromadzisz komplet dokumentów z kilku innych spraw.
Roszczenie o zapłatę faktur wobec spółki, póki ta istniała, przedawniało się po trzech latach, z końcem roku kalendarzowego. Jeśli przed wykreśleniem nie uzyskałeś tytułu przeciwko spółce, bezskuteczność egzekucji trzeba będzie wykazać w sprawie przeciwko zarządowi innymi dowodami, co wydłuża proces i podnosi koszty.
- Datę wykreślenia i jej podstawę zapisz z odpisu KRS w dniu, w którym się o niej dowiedziałeś.
- Kopie wszystkich pism komornika trzymaj w jednej teczce sprawy, razem z tytułem wykonawczym.
- Przy spółce jawnej albo komandytowej nie potrzebujesz bezskutecznej egzekucji z majątku spółki, która już nie istnieje. Wspólnicy odpowiadają za jej długi wprost.
- Gdy po spółce została nieruchomość, rozważ pozew przeciwko Skarbowi Państwa, który odpowiada za długi spółki z przejętego mienia.
Jak nie dopuścić do takiej sprawy przy kolejnym odbiorcy
Spór z zarządem wykreślonej spółki trwa latami i kosztuje więcej niż jedna niezapłacona dostawa. Taniej jest sprawdzić odbiorcę po NIP przed wydaniem towaru na termin. Profil pokazuje status w rejestrze, status VAT, rachunki z wykazu i długi zgłoszone przez innych wierzycieli, a odnośnik prowadzi do wyszukiwarki KRZ, gdzie zobaczysz upadłość i bezskuteczne egzekucje.
Jak działa odpowiedzialność za zobowiązania spółki, która dopiero co zniknęła z rejestru, opisujemy na stronie wykreślenie spółki z KRS z urzędu a zobowiązania. Sygnały, które zdradzają zajęte konto odbiorcy, zebraliśmy w poradniku jak sprawdzić, czy firma ma komornika, a o roli członków zarządu w zadłużonej spółce z o.o. piszemy na stronie zadłużona spółka.
Najczęstsze pytania
Co z egzekucją komorniczą po wykreśleniu spółki z KRS?
Komornik umarza postępowanie, bo dłużnik przestał istnieć i nie ma przeciwko komu prowadzić egzekucji. Kwoty wyegzekwowane wcześniej zostają u wierzyciela. Postanowienie o umorzeniu i dokumenty z czynności komornika przydadzą się w sprawie przeciwko członkom zarządu.
Co z postępowaniem sądowym po wykreśleniu spółki z KRS?
Sąd albo umarza sprawę, bo spółka straciła zdolność sądową, albo ją zawiesza i podejmuje przeciwko Skarbowi Państwa, który przejął mienie spółki. Praktyka sądów jest różna, dlatego przy większej kwocie warto od razu przygotować pozew przeciwko członkom zarządu.
Czy zarząd odpowiada za długi spółki wykreślonej z KRS?
W spółce z o.o. tak, na podstawie art. 299 KSH, gdy egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Członek zarządu uniknie odpowiedzialności, jeśli wykaże, że w porę zgłosił wniosek o upadłość, że nie zrobił tego bez swojej winy albo że wierzyciel nie poniósł szkody.
Czy nakaz zapłaty przeciwko wykreślonej spółce jest coś wart?
Tak, jako dowód. Nie wyegzekwujesz go już od spółki, ale potwierdza istnienie i wysokość długu w sprawie przeciwko członkom zarządu. Razem z postanowieniem komornika o bezskuteczności egzekucji tworzy podstawę pozwu z art. 299 KSH.