Krótka odpowiedź dla działu sprzedaży
Restrukturyzacja to nie upadłość. Firma dalej działa, ma zarząd, zamawia towar i chce go zapłacić, bo bez dostawców nie przeprowadzi układu. Prawo chroni ją przed egzekucją starych długów, ale nie zwalnia z płacenia nowych faktur. Jeśli dłużnik nie reguluje bieżących zobowiązań, sąd może umorzyć postępowanie, a wtedy firma zwykle idzie prosto do upadłości.
Dlatego większość dostawców nie zrywa współpracy, tylko zmienia warunki. Mniejsze partie, krótki termin, limit niezapłaconych faktur i przedpłata przy pierwszej dostawie po otwarciu postępowania. Zanim zmienisz warunki, sprawdź, w jakim postępowaniu jest odbiorca i od kiedy. Te informacje są jawne w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, a na stronie jak sprawdzić, czy firma ogłosiła upadłość albo jest w upadłości pokazujemy, gdzie dokładnie ich szukać.
Cztery rodzaje restrukturyzacji i co oznaczają dla dostawcy
Prawo restrukturyzacyjne przewiduje cztery postępowania. Różnią się tym, kto zarządza firmą, jak długo trwa ochrona przed wierzycielami i czy umowy z dostawcami mogą zostać rozwiązane. Rodzaj postępowania zobaczysz w obwieszczeniu w KRZ.
| Postępowanie | Kto zarządza firmą | Co ważne dla dostawcy |
|---|---|---|
| Postępowanie o zatwierdzenie układu | dłużnik, z nadzorcą układu | ochrona przed egzekucją do 4 miesięcy od obwieszczenia, najczęściej wybierane, szybkie |
| Przyspieszone postępowanie układowe | dłużnik pod okiem nadzorcy sądowego | dla firm, w których sporne długi nie przekraczają 15 procent ogółu |
| Postępowanie układowe | dłużnik pod okiem nadzorcy sądowego | gdy sporne długi przekraczają 15 procent, trwa dłużej |
| Sanacja | zarządca wyznaczony przez sąd, zwykle bez dawnego zarządu | zarządca może odstąpić od części umów, najgłębsza ingerencja w firmę |
Które faktury wchodzą do układu, a które nie
Układ obejmuje co do zasady wierzytelności powstałe przed dniem otwarcia postępowania, a w postępowaniu o zatwierdzenie układu przed dniem układowym wskazanym przez dłużnika. To one mogą zostać rozłożone na raty, odroczone albo częściowo umorzone, jeśli wierzyciele przegłosują układ, a sąd go zatwierdzi. Faktury za towar wydany później nie wchodzą do układu i są płatne w terminie z faktury.
| Faktura | Czy wchodzi do układu | Co robić |
|---|---|---|
| Za dostawę przed otwarciem postępowania | zwykle tak | zgłosić się do nadzorcy, sprawdzić spis wierzytelności, głosować nad propozycjami |
| Za dostawę po otwarciu postępowania | zwykle nie | pilnować terminu, przy opóźnieniu wstrzymać kolejne dostawy |
| Odsetki od starych faktur | tak, razem z fakturą | wyliczyć do dnia otwarcia albo dnia układowego |
| Zabezpieczona zastawem albo hipoteką | tylko za zgodą wierzyciela | sprawdzić z prawnikiem, czy opłaca się przystąpić do układu |
Czy firma w restrukturyzacji musi płacić faktury
Tak, za dostawy po otwarciu postępowania. Bieżące zobowiązania dłużnik reguluje normalnie, a ich niepłacenie jest jednym z najczęstszych powodów umorzenia restrukturyzacji. Stare faktury płaci według układu, czyli w ratach i w kwocie, którą przegłosują wierzyciele. Przed przyjęciem układu nie może ich spłacać wybranym dostawcom, bo to naruszałoby równe traktowanie wierzycieli.
W praktyce oznacza to, że nowa faktura dla firmy w restrukturyzacji jest lepiej chroniona niż stara, ale nie jest bez ryzyka. Gdy układu nie uda się zatwierdzić, nowe niezapłacone faktury trafią do masy upadłości tak jak inne długi, z kolejnością zaspokojenia zależną od tego, kiedy i za czyją zgodą powstały.
Jak ustawić termin i limit dla odbiorcy w restrukturyzacji
- 01Sprawdź rodzaj i datę postępowaniaObwieszczenie w KRZ podaje rodzaj postępowania, datę otwarcia albo dzień układowy i dane nadzorcy. Od tej daty liczysz, które faktury są stare, a które nowe.
- 02Rozdziel saldo na dwie częściW systemie księgowym oddziel faktury sprzed otwarcia od bieżących. Stare czekają na układ, bieżące rozliczasz jak zwykle i od nich zależy dalsza współpraca.
- 03Ustal przedpłatę albo krótki terminPierwsza dostawa po otwarciu postępowania najlepiej za przedpłatą. Po kilku fakturach zapłaconych w terminie możesz wrócić do 7 albo 14 dni, ale przy niższym limicie niż przed restrukturyzacją.
- 04Ustal limit niezapłaconych fakturWpisz do warunków kwotę, po której przekroczeniu wstrzymujesz dostawy. Limit chroni Cię przed narastaniem długu, jeśli restrukturyzacja zacznie się sypać.
- 05Sprawdzaj odbiorcę przed większymi wysyłkamiPostępowanie może zostać umorzone, a w jego miejsce może pojawić się wniosek o upadłość. Sprawdzenie po NIP tuż przed wysyłką trwa kilka sekund.
Przykład rozliczenia z odbiorcą w restrukturyzacji
Hurtownia materiałów budowlanych ma u odbiorcy 48 000 zł w czterech fakturach z sierpnia. We wrześniu odbiorca otwiera postępowanie o zatwierdzenie układu z dniem układowym 15 września i zamawia kolejną partię za 12 000 zł. Te 48 000 zł trafia do spisu wierzytelności i czeka na układ. Propozycja układowa może zakładać na przykład spłatę 70 procent w 24 ratach, a hurtownia głosuje za nią albo przeciw.
Nowa dostawa za 12 000 zł jest poza układem. Hurtownia wydaje ją za przedpłatą, a następne partie na 7 dni z limitem 20 000 zł niezapłaconych faktur. Gdy odbiorca przez trzy miesiące płaci bieżące faktury w terminie, termin wydłuża się do 14 dni. Gdy pierwsza faktura się spóźni, dostawy wracają do przedpłaty. Ten przykład jest uproszczony i nie zastępuje porady prawnej, ale pokazuje, jak rozdzielić stare i nowe saldo.
Czy mogę wstrzymać dostawy firmie w restrukturyzacji
Nowych zamówień na kredyt nie musisz przyjmować. Każda dostawa to osobna decyzja i możesz uzależnić ją od przedpłaty. Inaczej jest z umowami, które już trwają. Od otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, a w postępowaniu o zatwierdzenie układu od obwieszczenia, wypowiedzenie niektórych umów z dłużnikiem bez zgody nadzorcy albo zarządcy jest bezskuteczne, między innymi umów najmu i dzierżawy lokalu firmy, kredytu, leasingu czy ubezpieczenia. Zwykła umowa dostawy towaru zwykle do tej listy nie należy, ale przy umowie ramowej z długim terminem warto zapytać prawnika przed wysłaniem wypowiedzenia.
Sygnały, że restrukturyzacja odbiorcy idzie źle
- Odbiorca spóźnia się z bieżącymi fakturami, choć wcześniej w restrukturyzacji płacił w terminie.
- W KRZ pojawia się obwieszczenie o umorzeniu postępowania albo o odmowie zatwierdzenia układu.
- W postępowaniu o zatwierdzenie układu mijają 4 miesiące od obwieszczenia, a wniosek o zatwierdzenie układu nie trafia do sądu.
- Odbiorca traci status czynnego podatnika VAT albo inni dostawcy zgłaszają nowe, niespłacone długi.
- Odbiorca prosi o wydłużenie terminu bieżących faktur albo o rozliczenie ich w ramach układu.
Gdzie sprawdzić, czy firma jest w restrukturyzacji
Najpewniejsze źródło to Krajowy Rejestr Zadłużonych, gdzie od grudnia 2021 roku trafiają obwieszczenia wszystkich postępowań restrukturyzacyjnych. Wzmiankę o postępowaniu zawiera też dział 6 odpisu z KRS spółki i wpis w CEIDG przedsiębiorcy. Wpisz NIP odbiorcy w formularzu na górze tej strony, a profil zestawi status w rejestrze, status VAT i aktywne długi, z odnośnikiem do wyszukiwarki KRZ.
Jeśli zastanawiasz się, jaki termin dać nowemu odbiorcy bez historii, przeczytaj poradnik termin płatności dla nowego kontrahenta. Sygnały kłopotów u spółek kapitałowych opisujemy na stronie zadłużona spółka, jak ją rozpoznać przed współpracą.
Najczęstsze pytania
Czy firma w restrukturyzacji musi płacić faktury?
Tak, faktury za dostawy po otwarciu postępowania płaci na bieżąco, w terminie z faktury. Faktury sprzed otwarcia, a w postępowaniu o zatwierdzenie układu sprzed dnia układowego, spłaca według układu przyjętego przez wierzycieli.
Gdzie sprawdzić, czy firma jest w restrukturyzacji?
W Krajowym Rejestrze Zadłużonych, który publikuje obwieszczenia o otwarciu postępowań restrukturyzacyjnych. Informację znajdziesz też w dziale 6 odpisu z KRS spółki albo we wpisie CEIDG. Profil w ZadluzonyInfo zbiera dane z rejestrów i prowadzi do wyszukiwarki KRZ.
Ile trwa restrukturyzacja firmy?
Najszybsze postępowanie o zatwierdzenie układu daje dłużnikowi 4 miesiące ochrony od obwieszczenia na złożenie wniosku o zatwierdzenie układu. Postępowanie układowe i sanacja trwają zwykle od kilku miesięcy do ponad roku.
Czy restrukturyzacja oznacza, że firma zbankrutuje?
Nie. Restrukturyzacja ma właśnie zapobiec upadłości. Wiele firm zawiera układ i działa dalej. Ryzyko upadłości rośnie, gdy postępowanie zostaje umorzone albo sąd odmawia zatwierdzenia układu.